Του Αλέξη Λοϊζου

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες αποτελούσαν στην Αρχαία Ελλάδα μέρος των εορτασμών προς τιμή του Δία, βασιλιά όλων των Θεών του Ολύμπου. Η πρώτη γραπτή μαρτυρία για τους Αγώνες προέρχεται από το 900 π.Χ αλλά πιστεύεται πως υπήρχαν οι Αγώνες και πιο παλιά, αφού η μαρτυρία λεει πως οι αγώνες διοργανώνονταν κάθε 4 χρόνια.

Μέχρι το 650 π.Χ τους Αγώνες αποτελούσε μόνο ένα άθλημα, το τρέξιμο στα 192 μέτρα ενώ μετά προστέθηκαν και η πάλη, το πένταθλο, η ιππασία και ο αγώνας δρόμου με άρματα.

Κατά την διάρκεια των αγώνων, 7 μέρες πριν και 7 μέρες μετά, τηρούταν ανακωχή σε όλους τους πολέμους που γίνονταν στην Ελλάδα, πράγμα που δείχνει πως βάση διεξαγωγής των αγώνων ήταν η ειρήνη.

Δικαίωμα συμμετοχής είχαν μόνο οι άντρες και απαγορευόταν αυστηρά, με κίνδυνο την ποινή θανάτου, η είσοδος στις γυναίκες και στους δούλους. Οι αθλητές αγωνίζονταν γυμνοί και βραβεύονταν με ένα στεφάνι από κλαδιά ελιάς.

Το 393 μ.Χ ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α', απαγόρευσε την συνέχιση των Ολυμπιακών Αγώνων αφού ήταν ειδωλολατρικοί.

Μετά την διακοπή των Ολυμπιακών Αγώνων για αρκετό καιρό, η αναβίωσή τους έγινε από το Γάλλο Βαρόνο Πιέρ ντε Κουμπερτέν και τον Έλληνα Δημήτριο Βικέλα το 1896 στην Αθήνα, με ιδιαίτερη λαμπρότητα, στο Παναθηναϊκό στάδιο.

Στην Ολυμπία όπου τελούνταν παλαιότερα οι Ολυμπιακοί αγώνες βρίσκεται τώρα η έδρα της Διεθνής Ολυμπιακής Ακαδημίας.

Με την προσπάθεια της αναβίωσης των Ολυμπιακών Αγώνων ήθελαν να επαναφέρουν το Ολυμπιακό Πνεύμα, τις αξίες που αντιπροσώπευε όπως ήταν το ήθος, η περηφάνια, η αγάπη για τη γη, ο σεβασμός, η δύναμη, η αγάπη για την ειρήνη και η συμφιλίωση των κρατών.

Κάθε τέσσερα χρόνια αυτό το πνεύμα αναβιώνει κατά τους Ολυμπιακούς Αγώνες ανεξάρτητα σε ποια χώρα διοργανώνονται, γι' αυτό άλλωστε οι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι εξίσου σημαντικοί στην ανθρωπότητα όσο ήταν και οι αρχαίοι.

Σήμερα, όμως, εντυπωσιάζουν όχι μόνο με την απόδοση των αθλητών αλλά και με την αίγλη με την οποία διοργανώνονται και εξελίσσονται.

Τον θεατή εντυπωσιάζουν, εκτός άλλων, οι εγκαταστάσεις, τα νέα αθλήματα και άλλα πολλά δευτερεύοντα, τα οποία μπορεί να μην έχουν μεγάλη σημασία ή άμεση σχέση με τον αθλητισμό, αλλά φανερώνουν πως οι συγκεκριμένοι αγώνες είναι ξεχωριστοί, πως είναι γιορτή της ανθρωπότητας και όχι μια συνηθισμένη αθλητική διοργάνωση.

Ολυμπιακός Ύμνος
Τον Ολυμπιακό ύμνο έγραψε ο μουσικός Σπύρος Σαμαράς. Το 1896 προσέθεσε τους στίχους ο Κωστής Παλαμάς. Ο Ολυμπιακός ύμνος έχει ως εξής:

Αρχαίο Πνεύμα αθάνατο, αγνέ πατέρα
του ωραίου, του μεγάλου και τ' αληθινού,
κατέβα, φανερώσου κι άστραψε εδώ πέρα
στη δόξα της δικής σου γης και τ' ουρανού
στο δρόμο και στο πόλεμο και στο λιθάρι
στων ευγενών αγώνων λάμψε την ορμή,
και με τ' αμάραντο στεφάνωσε κλωνάρι
και σιδερένιο πλάσε κι άξιο το κορμί.

Κάμποι, βουνά και πέλαγα φέγγουν μαζί σου
σαν ένας λευκοπόρφυρος μέγας ναός
και τρέχει στο ναό εδώ προσκυνητής σου
αρχαίο πνεύμα αθάνατο, κάθε λαός

Ολυμπιακή Σημαία
Η Ολυμπιακή σημαία προτάθηκε από τον Πιέρ ντε Κουμπερτέν στο Ολυμπιακό Κογκρέσο το 1914 και έκανε το ντεμπούτο της στους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αμβέρσα του Βελγίου το 1920.

Οι 5 δακτύλιοι συμβολίζουν τις 5 ηπείρους: Ασία, Ευρώπη, Αφρική, Αμερική και Αυστραλία. Πιστεύεται πως επιλέγηκαν τα συγκεκριμένα χρώματα των δακτυλίων επειδή ένα τουλάχιστον από αυτά τα χρώματα υπάρχει στην σημαία κάθε χώρας.

Κατά την τελετή λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων ο δήμαρχος της πόλης που φιλοξένησε τους Αγώνες παραδίδει την Ολυμπιακή Σημαία στο δήμαρχο της πόλης που θα φιλοξενήσει τους επόμενους Αγώνες.

Ολυμπιακή φλόγα
Το άναμμα μιας φλόγας κατά την έναρξη των Αγώνων, η οποία να μένει αναμμένη μέχρι το τέλος τους, ήταν μια παράδοση των αρχαίων Ελλήνων η οποία όμως αναβίωσε και στους σύγχρονους Αγώνες. Αρκετά πριν από την έναρξη κάθε Ολυμπιάδας, ανάβεται ο Ολυμπιακή φλόγα από τις ακτίνες του ήλιου στην αρχαία Ολυμπία, και μεταφέρεται από αθλητές και άλλα άτομα με τρέξιμο στην πόλη που θα φιλοξενήσει την Ολυμπιάδα.

Τα αγωνίσματα των Ολυμπιακών Αγώνων
ΤΑΧΥΤΗΤΕΣ
Δρόμοι ταχύτητας (100μ. - 200μ. - 400μ.)
Δρόμοι με εμπόδια (110μ. - 400μ. ανδρών & 100μ. - 400μ. γυναικών)
Σκυταλοδρομίες

ΔΡΟΜΟΙ
Δρόμοι μεσαίων αποστάσεων (800μ. - 1500μ.)
3000 μέτρα με φυσικά εμπόδια (στίπλ)
Δρόμοι μεγάλων αποστάσεων (5000μ - 10000μ. - Μαραθώνιος: 42194μ)
Μαραθώνιος
βάδην

ΑΛΜΑΤΑ
Άλμα σε μήκος
Άλμα σε ύψος
Άλμα εις τριπλούν
Άλμα επί κοντώ

ΡΙΨΕΙΣ
Σφαίρα
Σφύρα
Ακοντισμός
Δισκοβολία

ΣΥΝΘΕΤΑ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ
Δέκαθλο
Έπαθλο

Σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες

Ελλάδα – Αθήνα 1896
Οι πρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες μετά την μακροχρόνια παύση τους, έγιναν το 1896 στην Ελλάδα. Ο τόπος διεξαγωγής τους ήταν η Αθήνα και ήταν ένα από τα λαμπρότερα γεγονότα μετά τα άσχημα χρόνια που είχε περάσει η Ελλάδα.
Σ’ αυτούς τους Ολυμπιακούς Αγώνες προστέθηκε ένα νέο άθλημα που ονομάστηκε «Μαραθώνας».

Αυτό το άθλημα είχε επινοήσει ο Γάλλος Μισέλ Μπρέλ και το εισηγήθηκε στον Πιέρ ντε Κουμπερτέν.
Το εμπνεύστηκε από ένα αρχαίο περιστατικό:

«Στις 13 Αυγούστου του 490 π.Χ. οι Αθηναίοι, υπό τον στρατηγό Μιλτιάδη, κατανίκησαν τους Πέρσες στον κάμπο του Μαραθώνα. Ένας οπλίτης ανέλαβε να φέρει το μήνυμα της νίκης στην Αθήνα. Ξεκίνησε φορτωμένος τα όπλα του και έκανε την διαδρομή τρέχοντας. Όταν έφτασε στο άστυ, αναφώνησε “Νενικήκαμεν” κι έπεσε νεκρός. Η μεταγενέστερη παράδοση τον θέλει να περνά από ένα σημείο, όπου χωρικοί του φώναζαν “Σταμάτα! Σταμάτα!”, για να μάθουν το αποτέλεσμα της μάχης. Η περιοχή ονομάστηκε Σταμάτα. Σε άλλο σημείο ο πρώτος μαραθωνοδρόμος κοντοστάθηκε να ανασάνει, γιατί κόντεψε να του βγει η ψυχή. Η περιοχή ονομάστηκε Ψυχικό.»

Μεγάλος πρωταγωνιστής των αγώνων ήταν ο Σπύρος Λούης ο οποίος κέρδισε τον πρώτο Μαραθώνα των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων.
Ο Σπύρος Λούης σε 2 ώρες και 58 λεπτά τερμάτισε πρώτος με τα χειροκροτήματα 70.000 θεατών.

Πρώτοι στα μετάλλια ήρθαν οι ΗΠΑ με 11 χρυσά, 6 ασημένια και 2 χάλκινα, ενώ οι Έλληνες πήραν 10 χρυσά, 19 ασημένια και 18 χάλκινα.

Γαλλία – Παρίσι 1900
Η χειρότερη Ολυμπιάδα από πλευράς οργάνωσης αφού τα παράπονα ήταν πάρα πολλά.

Δεν υπήρχε στάδιο να φιλοξενήσει τους Αγώνες και γι’ αυτό οι φίλαθλοι δεν ξεπέρασαν τους 2.000 - 3.000.
Οι αθλητές έτρεχαν σε χορταριασμένο έδαφος και οι δίσκοι και τα ακόντια συνήθως
κατέληγαν σε δέντρα της περιοχής με αποτέλεσμα να μην μπορούν να μετρηθούν οι βολές και οι ρίψεις.

Στα 400 μ. τον ρόλο των εμποδίων έπαιζαν τηλεφωνικοί στύλοι μήκους εννιά μέτρων. Στη δισκοβολία πολλές βολές δεν μετρήθηκαν γιατί ο δίσκος μπλεκόταν στα κλαριά των δένδρων που βρίσκονταν στην περιοχή.

Παρόλα τα προβλήματα, οι Αγώνες έμειναν γνωστοί λόγω της καθιέρωσης της συμμετοχής των γυναικών.

Μετάλλια:
Πρώτοι ήρθαν οι Γάλλοι με 29 χρυσά, 41 ασημένια, 32 χάλκινα
Δεύτερες οι ΗΠΑ.

Αγγλία – Λονδίνο 1908
Σ’ αυτούς τους Ολυμπιακούς αγώνες συμμετείχαν 23 χώρες, 1.999 αθλητές και μόνο 36 αθλήτριες. Η οργάνωση των Βρετανών ήταν πολύ καλή.

Μετάλλια:
Πρώτοι στα μετάλλια ήρθαν οι Βρετανοί με 56 χρυσά, 50 ασημένια και 39 χάλκινα. Η Ελλάδα κέρδισε 3 ασημένια και 1 χάλκινο.

Σουηδία – Στοκχόλμη 1912
Η Ολυμπιάδα της Στοκχόλμης είχε τον μεγαλύτερο σε χρόνο αγώνα πάλης στην ιστορία, μεταξύ του Εσθονού Κλάιν και του Φιλανδού Ασικαίνεο.
Αναμετρήθηκαν επί 11 ώρες σε έναν απίστευτο αγώνα και έκαναν διαλείμματα κάθε μισή ώρα για να δροσιστούν εξαιτίας του καυτού ήλιου. Τελικά κέρδισε ο Εσθονός Κλάιν αλλά δεν μπόρεσε να αγωνιστεί στον τελικό.

Μετάλλια:
Πρώτοι ήρθαν οι Σουηδοί με 24 χρυσά, 24 ασημένια και 17 χάλκινα, ενώ η Ελλάδα πανηγύρισε για τον Κώστα Τσικλητήρα που πήρε ένα μετάλλιο στο μήκος άνευ φόρας με άλμα 3,37μ. και ένα χάλκινο στο ύψος άνευ φόρας με άλμα 1,55μ.

Βέλγιο – Βρυξέλλες 1920
Άψογη ήταν η διοργάνωση των Αγώνων στις Βρυξέλλες, με 2.543 αθλητές και 64 αθλήτριες.

Δεν απονεμήθηκαν χρυσά μετάλλια αλλά επίχρυσα για λόγους οικονομίας. Για πρώτη φορά έγινε έπαρση της Ολυμπιακής σημαίας και δόθηκε ο όρκος του αθλητή.

Μετάλλια:
Πρώτες οι ΗΠΑ με 41 χρυσά, 27 ασημένια και 28 χάλκινα, ενώ η Ελλάδα πήρε ένα ασημένιο με την ομάδα βολής περιστρόφου.

Γαλλία – Παρίσι 1924
Στην Ολυμπιάδα αυτή ακούστηκαν για πρώτη φορά οι ύμνοι της Ελλάδας σαν της χώρας όπου γεννήθηκαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες, της Γαλλίας ως διοργανώτριας και της Ολλανδίας ως επόμενης διοργανώτριας.

Μετάλλια:
Πρώτες στα μετάλλια ήρθαν οι ΗΠΑ με 45 χρυσά, 27 ασημένια και 27 χάλκινα. Μετάλλιο πήρε και ο γλύπτης Δημητρίου που αναδείχτηκε νικητής με το έργο του ο δισκοβόλος.

Η.Π.Α - Λος Άντζελες 1932
Οι Αμερικάνοι κατάφεραν να διοργανώσουν την καλύτερη έως τότε Ολυμπιάδα, παρά τις οικονομικές δυσκολίες που επικρατούσαν λόγω του οικονομικού κραχ του 1929.
Στην τελετή έναρξης παρευρέθηκαν περίπου 100 000 θεατές ενώ καθημερινά παρακολουθούσαν
40 000-80 000 θεατές.

Η πολύ καλή ποιότητα κατασκευής του στίβου έδωσε την ευκαιρία για πολύ καλές επιδόσεις και παγκόσμια ρεκόρ. Για πρώτη φορά κατά την απονομή των μεταλλίων, υψώθηκαν οι σημαίες των τριών πρώτων αθλητών ενώ ακούστηκε ο ύμνος του χρυσού ολυμπιονίκη.

Για πρώτη φορά μάλιστα ιδρύθηκε το ολυμπιακό χωριό, ένα χωριό αποκλειστικά για τους αθλητές ώστε να μειωθούν τα έξοδα διαμονής τους.

Γερμανία – Βερολίνο 1936
Την κήρυξη των Ολυμπιακών Αγώνων αυτή την φορά έκανε ο Αδόλφος Χίτλερ ενώ ταυτόχρονα 118.000 περιστέρια γέμισαν στον ουρανό.

Η ελληνική ομάδα ήταν πρώτη στην παρέλαση με επικεφαλή τον Σπύρο Λούη. Μπήκαν για πρώτη φορά στους Αγώνες η καλαθόσφαιρα, το κανό και η πετόσφαιρα.

Μετάλλια:
Στα μετάλλια αυτή τη φορά πρώτοι ήταν οι Γερμανοί με 33 χρυσά, 26 ασημένια και 30 χάλκινα.

Η Ολυμπιάδα δεν υπολογίζεται και πολύ λόγω των συνθηκών της εποχής (ναζιστική Γερμανία, Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος).

Γι' αυτό το λόγο είναι και ιδιαίτερα σημαντική η νίκη του Αμερικανού Τζέσι Όουενς ο οποίος πήρε χρυσό μετάλλιο στα 100 μέτρα τρέξιμο, στα 200, στο μήκος και στα 4Χ100.

Αγγλία – Λονδίνο 1948
Οι Ολυμπιακοί διοργανώθηκαν την εποχή που ο Β` Παγκόσμιος είχε πια τελειώσει. Οι Γερμανοί και οι Ιάπωνες είχαν αποκλειστεί από τους αγώνες ενώ υπήρχε ραδιοφωνική κάλυψη των αγώνων και φωτοφίνις στα αγωνίσματα δρόμων.

Μετάλλια:
Στα μετάλλια και πάλι πρώτες οι ΗΠΑ με 38 χρυσά, 27 ασημένια και 19 χάλκινα.

Φινλανδία – Ελσίνκι 1952
Η πρώτη συμμετοχή των αθλητών της Σοβιετικής Ένωσης σε Ολυμπιάδα. Αποθεώθηκαν από το κοινό μιας και κέρδισαν 22 χρυσά, 30 ασημένια και 19 χάλκινα μετάλλια.

Η Μαρτ Τζάκσον από την Αυστραλία κέρδισε το χρυσό μετάλλιο στα 100 μέτρα. Όλοι οι συγχωριανοί της συγκεντρώθηκαν και πανηγύρισαν στην πλατεία του χωριού τρώγοντας 50 κιλά κέικ!

Τα αξιοσημείωτα των αγώνων:
Ο Τσεχοσλοβάκος Εμίλ Ζάτοπεκ κατέπληξε στους αγώνες, αλλά και η σύζυγός του Ντάνα δεν πήγαινε πίσω αφού κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στον ακοντισμό.

Τ ην πρώτη πετυχημένη εμφάνιση του έκανε ο Μπομπ Ρίτσαρντς, ο "ιπτάμενος ιερέας" όπως ονομαζόταν αφού ήταν καθηγητής της Θεολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας. Έγινε χρυσός νικητής στο άλμα επί κοντώ.

Στα αξιοσημείωτα των αγώνων επίσης περιλαμβάνεται το γεγονός ότι η βρετανική ολυμπιακή ομάδα κατόρθωσε να κατακτήσει το πρώτο και μοναδικό της, σε αυτούς τους αγώνες, χρυσό μετάλλιο, ένα τέταρτο πριν από την τελετή λήξεως των αγώνων.

Ιταλία – Ρώμη 1960
Στην Ολυμπιάδα αυτή συμμετείχαν 4.738 άντρες και 610 γυναίκες από 83 χώρες.

Ο Αιθίοπας Μπεκίλα πήρε το χρυσό μετάλλιο στο μαραθώνιο τρέχοντας ξυπόλυτος!

Πρώτος στα 400 μέτρα τρέξιμο βγήκε ο Αμερικάνος Ντέιβις, πρώην μπασκετμπολίστας, ο οποίος μέχρι τα 26 του δεν είχε ασχοληθεί με τον στίβο!

Ο 20χρονος Κωνσταντίνος, διάδοχος του ελληνικού θρόνου, βγήκε πρώτος στην ιστιοπλοΐα.

Μετάλλια:
Στα μετάλλια πρώτοι ήρθαν οι Σοβιετικοί με 43 χρυσά, 29 ασημένια, 31 χάλκινα ενώ ακολούθησαν οι Αμερικανοί με 34 χρυσά, 21 ασημένια και 16 χάλκινα.

Ισπανία – Μπαρσελώνα 1992
Πολλά μετάλλια κατέκτησαν οι Ισπανοί αυτοί την φορά αλλά δεν πρώτευσαν.

Η Βούλα Πατουλίδου πήρε την πρώτη θέση στα 100 μέτρα με εμπόδια και ο Πύρρος Δήμας κέρδισε το χρυσό μετάλλιο στην άρση βαρών φωνάζοντας : "Για την Ελλάδα".

Προσωπικότητες Σύγχρονών Ολυμπιακών Αγώνων
Σπύρος Λούης: Ο νερουλάς από το Μαρούσι που ήταν ο νικητής του Μαραθώνιου δρόμου της Ολυμπιάδας του 1896, έκανε όλους τους Έλληνες ευτυχισμένους και περήφανους. Αποφάσισε να πάρει μέρος στους αγώνες για να εντυπωσιάσει την αγαπημένη του και να την πείσει να τον παντρευτεί!

Τζέϊμς Μπρένταν Κόννολλυ: Στις 6 Απριλίου 1896 στέφεται ο πρώτος ολυμπιονίκης των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων με την νίκη του στο τριπλούν.

Σαρλότ Κούπερ: Βρετανίδα τενίστρια. Η πρώτη γυναίκα χρυσή ολυμπιονίκης, στη 2η Ολυμπιάδα (Παρίσι 1900).

Οικογένεια Τέρβινεν: Οικογένεια από τη Φιλανδία που κατάφερε να κατακτήσει 3 Ολυμπιακά μετάλλια. Ο πατέρας Βέρνερ το 1906 κατάκτησε στην ελληνική δισκοβολία το 1ο μετάλλιο της Φινλανδίας στο στίβο και οι 2 γιοι του το 1932 πήραν το χρυσό στον ακοντισμό και το αργυρό στο δέκαθλο.

Πιέτρι Ντονάρτο: Ο Ιταλός φούρναρης, που πήρε μέρος στο Μαραθώνιο στην Ολυμπιάδα του 1908. Μπαίνοντας στο στάδιο άρχισε να παραπατάει από την εξάντληση ώσπου έπεσε. Οι κριτές τον βοήθησαν να σηκωθεί και να τερματίσει πρώτος, αλλά φυσικά ακυρώθηκε. Πήρε ωστόσο ένα βαρύτιμο κύπελλο για την ανακήρυξη του σαν του πιο δημοφιλή αθλητή.

Κωστής Τσικλητήρας: Η πιο μεγάλη και ευγενική μορφή του ελληνικού στίβου. Γεννήθηκε στην Πύλο το 1888, όπου υπάρχει ακόμα το ερειπωμένο -δυστυχώς- πατρικό του σπίτι. Μοναχοπαίδι, γιος γιατρού που τον προόριζε για διάδοχό του στο επάγγελμα, ασχολήθηκε από πολύ μικρός με τον αθλητισμό. Το 1908 κέρδισε δυο ασημένια μετάλλια στο ύψος και στο μήκος χωρίς φόρα. Το 1912 κέρδισε χρυσό μετάλλιο στο μήκος χωρίς φόρα.

Το χρυσό αυτό μετάλλιο ήταν το τελευταίο που πήρε η Ελλάδα στο στίβο, μέχρι να επαναλάβει αυτό τον άθλο η Βούλα Πατουλίδου μετά από 80 ολόκληρα χρόνια (1992). Το παγκόσμιο ρεκόρ του στο μήκος χωρίς φόρα με 3,14μ. που έγινε το 1912 καταρρίφθηκε μετά από 50 χρόνια, το 1962. Ο σπουδαίος αυτός αθλητής πέθανε στην Αθήνα το 1913 από μηνιγγίτιδα.

ΤΙ ΜΑΘΑΤΕ ΚΑΙ ΤΙ ΑΛΛΟ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ; ΕΛΕΓΞΕΤΕ ΤΙΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΑΣ ΕΔΩ!

Βιβλιογραφία
www.stadio.gr
www.athens2004.com
Βιβλίο 2ας Λυκείου – Φυσικής Αγωγής.
Βιβλίο « Περσικοί Πόλεμοι »