Κάθε μέλος και κάθε όργανο του σώματος μας έχει ένα ρόλο. Ξέρουμε για παράδειγμα πως τα χέρια χρησιμεύουν στο να φτιάχνουμε την παγίδα για το μεγάλο μας αδερφό, να βάφουμε το δωμάτιο μας, να βοηθούμε τον καλύτερο μας φίλο να σηκωθεί όταν έπεσε και πάλι από το ποδήλατο του και τόσα άλλα.

Υπάρχουν όμως άλλα μέρη του σώματος που ίσως μας φαίνονται λιγότερο χρήσιμα και πολλές φορές να μην ξέρουμε και πολύ καλά την πραγματική τους αξία. Ένα τέτοιο όργανο; Η μύτη! Πόσα ξέρετε για την υπερπολύτιμη μύτη σας, εκτός από το ότι είναι αυτή που σας επιτρέπει να μυρίζεστε το αγαπημένο σας άρωμα;

Ας δούμε πρώτα από τι αποτελείται η μύτη.

Ξεκινώντας από την άκρη της σίγουρα θα έχετε προσέξει ότι δεν μπορεί να αποτελείται από κόκαλο αφού ακουμπώντας την μετακινείται, αλλά ούτε και μόνο από δέρμα αφού διατηρεί κάποιο σχήμα. Η άκρη της μύτης αποτελείται κυρίως από χόνδρο, ένα υλικό όχι τόσο σκληρό όπως το κόκαλο αλλά ούτε και πολύ μαλακό. Από χόνδρο αποτελούνται και τα αυτιά μας, γι' αυτό και είναι αρκετά ευλύγιστα.

Από κάτω σίγουρα θα έχετε προσέξει τις δύο τρυπούλες που έχει ο καθένας μας, τα ρουθούνια. Από αυτά γίνεται η είσοδος του καθαρού αέρα και η έξοδος του ακάθαρτου.

Πίσω από τα ρουθούνια βρίσκονται δύο μικροί σωληνίσκοι που καθοδηγούν τον αέρα από έξω προς τα μέσα και αντίθετα.

Τα ρουθούνια και οι μικροί αυτοί σωληνίσκοι χωρίζονται από ένα διάφραγμα που αποτελείται από χόνδρο και κόκαλο. Οι σωληνίσκοι ενώνονται σε μια μεγάλη κοιλότητα η οποία βρίσκεται ακριβώς πάνω από την κοιλότητα του στόματος και χωρίζεται από αυτή με τον γνωστό ουρανίσκο.

Η ρινική κοιλότητα συνεχίζεται με το ρινοφάρυγγα που οδηγεί προς το λάρυγγα που ενώνεται απευθείας με την τραχεία. Έτσι, όταν εισπνεύουμε αέρα, αυτός περνά μέσα από τους σωληνίσκους στην κοιλότητα κατευθυνόμενος προς το λάρυγγα και από εκεί στην τραχεία που τον οδηγεί στους πνεύμονες. Το ίδιο συμβαίνει και αντίθετα.

Έχετε διερωτηθεί ποτέ γιατί ακούτε να σας λένε, ειδικά την ώρα της γυμναστικής, πως πρέπει να εισπνέετε από τη μύτη και όχι από το στόμα;

Αυτό θα το καταλάβετε σίγουρα καλύτερα αν σκεφτούμε πως στη μύτη υπάρχει, εκτός από ένα σωρό κενούς χώρους, και η βλέννα.

Η βλέννα κατασκευάζεται από μια λεπτή μεμβράνη που καλύπτει το κάτω μέρος του εσωτερικού της μύτης. Γιατί υπάρχει; Είναι ένα πυκνό, κολλώδες υγρό το οποίο υγραίνει και θερμαίνει τον αέρα που εισέρχεται στις κοιλότητες και ταυτόχρονα "συλλαμβάνει" όλες τις ακαθαρσίες που μπορεί να εισέλθουν με τον αέρα στην μύτη.

Όταν συλλάβει τέτοιες ακαθαρσίες μπορεί να προκαλέσει φτάρνισμα ώστε να αποβληθούν από τον οργανισμό, ή μπορεί να τις αποβάλει με την βοήθεια των τριχών που έχουμε μέσα στη μύτη. Με τις συλλήψεις και τα φταρνίσματα προστατεύει τους πνεύμονες από ακαθαρσίες που θα μπορούσαν να τους προκαλέσουν βλάβες.

Στο στόμα δεν υπάρχει τέτοιος μηχανισμός γι' αυτό και είναι πιο σωστό να αναπνέουμε από την μύτη, ώστε να αποτρέπουμε τις ακαθαρσίες από το να μπαίνουν στο οργανισμό μας.

Στο πάνω μέρος της ρινικής κοιλότητας υπάρχει το οσφρητικό επιθήλιο, ένα είδος ιστού στο οποίο βρίσκονται γύρω στα 10 εκατομύρια μικροσκοπικοί υποδοχείς.

Αυτοί οι υποδοχείς είναι υπεύθυνοι για να αναγνωρίζουν τα διάφορα μόρια των μυρωδιών. Τα μηνύματα από τους υποδοχείς μεταβιβάζονται μέσω του οσφρητικού νεύρου σε ένα μέρος του εγκέφαλου που ονομάζεται οσφρητικός βολβός. Ο βολβός αυτός με τη σειρά του επεξεργάζεται τα διάφορα μηνύματα και αναγνωρίζει μια από τις 10 000 μυρωδιές!

Κάθε υποδοχέας είναι εξειδικευμένος στο να αναγνωρίζει συγκεκριμένα μόρια μιας μυρωδιάς. Έτσι αυτό που κάνει βασικά ο βολβός είναι να συνδυάζει τα διάφορα μηνύματα από τους διάφορους υποδοχείς και να καταλαβαίνει από τον συνδυασμό ποια μυρωδιά έφτασε στην πολύ ευαίσθητη μυτούλα σας!

Άρα ο δεύτερος πολύ σημαντικός ρόλος της μύτης είναι να επεξεργάζεται το περιβάλλον σας με την όσφρηση. Εκτός από τις ωραίες μυρωδιές ανιχνεύει φυσικά και τις κακές. Έτσι σας προειδοποιεί για παράδειγμα να μην φάτε το σύκο που κρατάτε στα χέρια σας γιατί μυρίζει άσχημα και σας αποτρέπει από το να πάθετε διάρροια ή κάτι παρόμοιο.

Ακόμη, ανιχνεύοντας μυρωδιές όπως είναι του καμένου φαγητού, σας ειδοποιεί πως κάψατε το φαγητό και είναι ώρα να αφήσετε το τηλέφωνο και να πάτε να σβήσετε το φούρνο αλλιώς ίσως συμβεί κάτι επικίνδυνο!

Η μύτη έχει ακόμη ένα αρκετά σημαντικό ρόλο, είναι το "δεξί χέρι" της γλώσσας όταν πρόκειται για τη γεύση. Σίγουρα θα έχετε προσέξει πως όταν είναι κλειστή η μύτη σας, αυτά που τρώτε είναι εντελώς άγευστα.

Μπορείτε εύκολα να το δοκιμάσετε με ένα μικρό πείραμα: Κλείστε τα μάτια και την μύτη ενός φίλου σας και δώστε του να δαγκώσει ένα μήλο και ένα κρεμμύδι. Το πιο πιθανό είναι να σας πει πως δεν καταλαβαίνει τη διαφορά!!!

Αυτά για τη μύτη αγαπητοί μου φίλοι. Βλέπετε λοιπόν πως κάθε όργανο, όσο μικρό και αφανές κι αν φαίνεται υπάρχει για κάποιο πολύ σημαντικό λόγο, ίσως και περισσότερους από ένα!